Harekete geçme çağrısı, siyasi partilerin ya da sendikaların alışılmış örgütlenme çalışmalarından çok, “fandom” denen çevrimiçi hayran topluluklarından geldi. İlk tur sonuçlarının açıklanmasından kısa süre sonra, Lula’nın müttefiklerinden milletvekili André Janones, bir WhatsApp kanalının kitlesel bir çevrimiçi “Lula Ordusu”na dönüşmesine önayak oldu. Kısa sürede on milyondan fazla takipçiye ulaşan bu ağ üzerinden eylemler koordine ediliyor, hızla yayılan videolar ve etiketler dolaşıma sokuluyordu. Jair Bolsonaro’nun atadığı yargıçların müdahaleleriyle geçici olarak erişime kapatılsa da bu devasa ağ, Bolsonaro’nun 2018’deki zaferinde kritik rol oynayan dijital Lulacılığın artık etkin bir güç haline geldiğini gösteriyordu.

24-25 Ekim günleri İstanbul Barosu seçimleri vardı. Bu seçimle baro başkanı, yönetim kurulu, disiplin kurulu, denetleme kurulu ve Türkiye Barolar Birliği delegeleri seçildi. Bilgi olarak sunayım, bu görevlerin hiçbiri ücretle yapılmıyor. Eski deyimle meccanen yürütülen bu görevler için kopan kıyamet düşünüldüğünde ülkenin önemli demokrasi sorunları karşısında gösterilen cılız tepkiyle tezat teşkil ettiği açıkça görülüyor. Öte yandan seçimlerde kullanılan sloganları ve cumhuriyetçi-demokrat çatışma söylemini doğuran baro tarihinin geçmiş sayfaları karıştırılmadan tartışma-mücadele ortamını anlamak birçok zorluk içeriyor.

Karl Marx, onu Fransız Proleter Partisi'nin hem beyni hem de ilham kaynağı olarak görmüştür. Blanqui’nin fikirlerinin Marx’ın proletarya diktatörlüğü kavramını etkilediği söylenebilir. Oysa Engels, onu sert bir biçimde eleştirmiş ve bu tür komploculuğun bir tek Rusya’da başarılı olma olasılığından söz etmiştir. 1874’te şu satırları kaleme almıştı: "Blanqui, özünde bir siyasal devrimcidir, yalnızca duygularından ötürü, halkın çektiği çilelere karşı sempati duyduğundan ötürü sosyalisttir, ama ne sosyalist teoriye ne de toplumsal reformlar için kesin pratik önerilere sahiptir.” Belli ki Engels, Blanqui’nin devrimci mücadelesinin ardında yatan teorik çalışmalardan haberdar değildi.

Rusya, İran ve ANTIFA… Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, ekim ayında sertleşen hükümet karşıtı protestoların arkasında bu aktörlerin bulunduğunu öne sürdü. 19 Ekim’de emniyet yöneticilerinin karşısına elinde bir taşla çıktı; gösterilerdeki şiddeti kınadı, gençlerin bir bölümünün dış güçlerin etkisiyle radikalleştiğini savundu. Ancak bu iddialarını destekleyen somut kanıtlar ortaya koymadı. Binlerce insanın öfkesi dış düşmanların faaliyetleriyle açıklandığında, protestocular kendi talepleri ve iradeleri olan siyasal özneler olmaktan çıkıp bir komplonun figüranlarına dönüştürülüyor.

Dünyanın farklı yerlerindeki deneyimler, göçmenlerin taşıdığı yeni tatların ve aromaların başlangıçta yabancı ya da sıra dışı bulunsa da zamanla yerel halk ve aşçılar tarafından benimsendiğini, kent mutfağının doğal bir parçası haline geldiğini gösteriyor. Göçmen restoranları ve pazar tezgâhları, kentlerin gıda çeşitliliğini artırarak hem kent sakinlerine hem de turistlere yeni tatlar sunuyor; gıda hizmetleri sektörünü de canlandırıyor. Öte yandan gastronomi, farklı toplulukların bir araya geldiği en güçlü kültürlerarası diyalog ve uyum alanlarından biri olarak işlev görüyor.

Şu an Almanya'da die Linke etrafında koparılan yaygaraya geri döneyim. Bu bahsettiğim kağıtların değerinin (yani gelecekteki gelirlerin) politik bir kararla azaltılması ihtimali dahi o partinin sistem-dışı, radikal, fanatik vs. olarak yaftalanmasına yetebiliyor. Oysa bu şirketler çoğu durumda fayda getiren, sosyal yaşamı güçlendiren bir yatırım dahi yapmıyorlar. En büyük yatırımları hâlihazırda var olan evleri (Altbau deniyor, 100 yıllık eski evleri) satın alıp göstermelik rötuşlarla önceki fiyatının çok üstüne elden çıkarıyorlar yahut kiraya veriyorlar. Dolayısıyla bu şirketlerin servetinin önemli bir kısmı yeni bir kullanım değeri yaratmaktan değil, hâlihazırda var olan konut stokunun kira gelirlerinden ve gelecekteki fiyat artışının bugünkü fiyatlara yansıtılmasından geliyor.

27 Ekim 1994’te yaşamını yitiren Ziya Rızkı, bu yıl ölümünün 32. yıl dönümünde yeniden anılacak. Her ekim ayında Girne’de şehrin merkezindeki büstünün önünde ve mezarı başında yapılan anmalar, bir alışkanlığın, ritüelin sürdürülmesi gibi görünebilir. Aslında aradan otuz yılı aşkın süre geçtikten sonra, Kıbrıslı Türklerin siyasal yaşamının önde gelen isimlerinden birinin eski makamlarıyla değil "Ziya Baba" hitabıyla hatırlanıyor olması, üzerine düşünmeyi hak eden bir durumdur.

Halkların Köprüsü bir sivil toplum kuruluşudur. Fakat bu tanım, derneğin siyasetini ve kimliğini açıklamaya yetmez. Çünkü derneğin siyasal pratiği yalnızca siyasi partiler, seçimler ya da devlet kurumları çevresinde kurulan bir siyaset anlayışına dayanmaz. Siyaset, farklı geçmişlerden ve mesleklerden insanların mültecilerle ve birbirleriyle gündelik hayat içinde kurdukları ilişkilerde ortaya çıkar. Birlikte karar almakta, ortak iş yapmakta, birbirinin dilini duymaya çalışmakta, yetkiyi paylaşmakta ve eşitlikçi bir kamusal alan kurmakta biçimlenir.

Fransa’da öğrencilerin de sendikal örgütlenmeleri mevcut, ancak öğretim üyeleri ve öğrenciler için örgütlenme sendikalar ve derneklerle sınırlı değil, sık sık toplantılar düzenleyerek sorunların tespiti ve çözüm arayışı konusunda tartıştıkları daha esnek örgütlenme biçimleri de var. Sık sık bir araya gelip “biz bu noktaya nasıl geldik” ve “ne yapabiliriz” sorularını masaya yatırıyorlar. Bu toplantılara sadece sosyal bilimlerden değil, tüm bilim dallarından katılımlar gerçekleşiyor. Örneğin akademik özgürlükler meselesi son yılların en fazla üzerine sempozyumlar ve konferanslar düzenlenen konuları arasında.

Özel bir gayrimenkul geliştiricisinin, yatırım ve arazi geliştirme kararlarını desteklemek amacıyla özel bir teknoloji şirketinin yapay zekâ altyapısından yararlanmak istemesi şaşırtıcı değil. Bu haberi benim için dikkat çekici kılan, önümüzdeki dönemde yapay zekanın şehir planlama ve kentsel tasarım kararlarına giderek daha çok dahil olacağına dair verdiği sinyal. Çünkü kamu kurumları, yeni teknolojileri benimseme konusunda daha temkinli ilerlese de çoğu zaman ticari ortamlarda test edilen teknolojiler daha sonra kamu sektörünün işlevlerine uyarlanabilir hâle gelebiliyor.